กลุ่มผู้ประกอบการ SME ที่ทำอาหาร ขนมอบกรอบ เบเกอรี่ ผลไม้อบแห้ง หรือสาหร่ายทอด มักเจอปัญหา “สินค้าเสื่อมสภาพเร็ว” ทั้งชื้น นิ่ม เหม็นหืน หรือเกิดเชื้อรา สาเหตุใหญ่ ๆ คือ ความชื้น และ ออกซิเจน ในบรรจุภัณฑ์ บทความนี้สรุปวิธีเลือก ซองกันชื้น และ ซองดูดออกซิเจน (ออกซิเจนแอบซอร์บเบอร์) ให้ตรงกับสินค้า วัสดุบรรจุภัณฑ์ และขนาดซอง พร้อมตัวอย่างคำนวณ ตาราง และเช็กลิสต์ทดสอบจริง เพื่อให้คุณนำไปใช้ได้ทันที

ซองกันชื้น vs ซองดูดออกซิเจน ต่างกันอย่างไร?

• ซองกันชื้น: ดูดซับความชื้นภายในบรรจุภัณฑ์ ช่วยให้สินค้ากรอบ/แห้ง
• ซองดูดออกซิเจน (ออกซิเจนแอบซอร์บเบอร์): ลดปริมาณออกซิเจนในถุง ชะลอกลิ่นหืน (ของทอด/มีไขมัน), ลดการเกิดสีคล้ำ, ยืดอายุผลิตภัณฑ์

ตารางเปรียบเทียบแบบสั้น

หัวข้อ	ซองกันชื้น	ซองดูดออกซิเจน (ออกซิเจนแอบซอร์บเบอร์)
เป้าหมายหลัก	ลดความชื้น (RH)	ลดออกซิเจน (O₂)
เหมาะกับ	ขนมกรอบ ผลไม้อบแห้ง ผงเครื่องดื่ม กาแฟ	สาหร่ายทอด ถั่ว/ธัญพืช เบเกอรี่ที่มีไขมัน
ปัญหาที่แก้	นิ่ม ชื้น เชื้อรา	เหม็นหืน สีคล้ำ จุลินทรีย์ใช้ออกซิเจน
หน่วยเลือกขนาด	กรัม	ซีซี (cc)
ใช้คู่กันได้ไหม	ใช้คู่กันบ่อยมาก	ใช้คู่กับซองกันชื้นได้ดี

เมื่อไหร่ควรใช้ “คู่กัน”

• สินค้ามี ทั้งความเสี่ยงชื้นและหืน (เช่น บิสกิตเคลือบช็อกโกแลต, กราโนลา, ถั่วเคลือบ)
• สินค้าส่งทางไกล/อากาศชื้น (ฝน/ชายทะเล) และเก็บนาน
• ถุงใหญ่/มีช่องอากาศมาก ต้องคุมทั้ง RH และ O₂

ทำไมสินค้าเสียไว: 2 ตัวร้ายคือ “ความชื้น & ออกซิเจน”

• ความชื้นสูง → ขนมกรอบนิ่มเร็ว, ผลไม้อบแห้งบูด/เชื้อรา, ผงจับตัวเป็นก้อน
• ออกซิเจนสูง → ไขมันเหม็นหืนเร็ว (ของทอด/ถั่ว), สีเปลี่ยน, วิตามินเสื่อม, กลิ่นไม่พึงประสงค์

แนวโน้ม (ภาพรวม)

วิธีคำนวณขนาดซองแบบเข้าใจง่าย

คำเตือน: วิธีนี้เป็นเกณฑ์เบื้องต้นเพื่อให้เริ่มต้นได้จริง ควรทดสอบจริงในโรงงานเพื่อปรับให้เหมาะกับสินค้า/ถุง/สภาพแวดล้อมของคุณ

1) คำนวณซองกันชื้น (หน่วย “กรัม”)

1. ประเมิน ปริมาตรถุง (ลิตร): วัดยาว×กว้าง×สูง (ภายใน) เป็นเซนติเมตร / 1000 = ลิตร (ประมาณการ)
2. เลือก ชั้นบาเรียร์ของถุง:
   • ฟอยล์/อลูมิเนียมบาเรียร์ดี → ~0.5–1 กรัม/ลิตร
   • PET/NY/PE คุณภาพกลาง → ~1–2 กรัม/ลิตร
   • OPP/PE หรือบาเรียร์อ่อน/เปิดถุงนานตอนแพ็ก → ~2–4 กรัม/ลิตร
3. พิจารณา สภาพแวดล้อม (พื้นที่ชื้น/ฤดูฝน) → ขยับเพิ่มอีก ~0.5–1 เท่า
4. เลือกขนาดซองจริงที่ “มากกว่าหรือเท่ากับ” ผลคำนวณ (เพื่อเผื่อความเสี่ยง)

ตัวอย่าง: ถุงขนมกรอบ 15×20 ซม. ความหนาแน่นสินค้าสูงพอสมควร ประเมินปริมาตรถุง ~1.0 ลิตร, ถุงเป็น PET/PE (กลาง) → เลือก 1–2 กรัม/ลิตร ⇒ ซองกันชื้น 2 กรัม

2) คำนวณซองดูดออกซิเจน (หน่วย “cc”)

1. ประเมิน Headspace (ปริมาตรอากาศ) ในถุง (ส่วนที่เป็นอากาศ ไม่ใช่สินค้า) เป็น cc/มล.
2. ออกซิเจนในอากาศ ~21% → ปริมาณ O₂ = Headspace × 0.21
3. ใส่ Safety Factor 1.5–2× เผื่ออากาศในเนื้อสินค้าและการซึมผ่านของถุง
4. เลือกขนาดซองออกซิเจนแอบซอร์บเบอร์ที่ “ไม่ต่ำกว่า” ค่าที่คำนวณ

ตัวอย่าง: สาหร่ายทอด 12×18 ซม. Headspace ประมาณ 250 cc

• → ปริมาณ O₂ ≈ 250×0.21 = 52.5 cc
• → ใส่ 2× ความปลอดภัย ≈ 105 cc
• ⇒ เลือก ซองดูดออกซิเจน 100–150 cc (นิยมเลือก 150 cc เพื่อเผื่อ)

คู่มือเลือกตามประเภทสินค้า (เหมาะกับ SME)

A) ขนมอบกรอบ (มันฝรั่งทอด ข้าวเกรียบ ป๊อปคอร์น บิสกิตกรอบ)

ความเสี่ยงหลัก: ดูดความชื้นแล้ว “นิ่ม”, ไขมันเหม็นหืน, กลิ่นเปลี่ยน
เป้าหมาย: RH ต่ำ, O₂ ต่ำสำหรับสินค้ามีไขมัน

แนะนำ

• ถุง: ฟอยล์/อโลฮา (บาเรียร์ดี) หรือ PET/NY/PE อย่างน้อย
• ซองกันชื้น: 1–2 กรัม/ลิตร (ฟอยล์เลือก 1 กรัม/ลิตรได้)
• ซองดูดออกซิเจน: 50–300 cc ตามขนาดถุงและ Headspace

ตารางตัวอย่างขนาด

ขนาดถุง (กว้าง×ยาว)	ประเมินปริมาตรถุง	Headspace โดยประมาณ	ซองกันชื้น	ซองดูดออกซิเจน
12×18 ซม.	~0.6 ลิตร	~250 cc	1 กรัม	100–150 cc
15×20 ซม.	~1.0 ลิตร	~400 cc	1–2 กรัม	150–300 cc
18×25 ซม.	~1.8 ลิตร	~700 cc	2–3 กรัม	300 cc ขึ้นไป

B) เบเกอรี่ (ขนมปัง นุ่ม เค้กบัตเตอร์ คุกกี้นิ่ม)

ความเสี่ยงหลัก: ความชื้นสูงจากตัวสินค้าเอง, เสี่ยงเชื้อรา, ไขมันเหม็นหืนในบางสูตร
เป้าหมาย: คุมความชื้นสัมพัทธ์ในถุงไม่ให้สูงเกินไป และลด O₂ กรณีมีไขมัน/อยากยืด Shelf-life

แนะนำ

• ถุง: PET/PE หรือฟอยล์สำหรับอายุยาว
• ซองกันชื้น: เน้นขนาดเล็กและเลือกชนิด Food Grade (เช่น ซิลิกาเจลฟู้ดเกรด)
• ซองดูดออกซิเจน: 50–200 cc ตาม Headspace (โดยเฉพาะเค้ก/บัตเตอร์)

หมายเหตุ: ขนมปัง/ขนมนุ่ม ไม่ควรลด RH จนแห้งเกิน เพราะจะกระทบเนื้อสัมผัส → เลือกซองกันชื้นขนาดเล็ก/ดูดช้า หรือใช้เฉพาะซองดูดออกซิเจนในบางสูตร

C) ผลไม้อบแห้งแปรรูป (มะม่วง/กล้วย/สตรอว์เบอร์รี่อบแห้ง)

ความเสี่ยงหลัก: ดูดชื้นแล้วบูดหรือขึ้นรา, สีคล้ำ, กลิ่นผิดเพี้ยน
เป้าหมาย: RH ต่ำ, O₂ ต่ำ (ช่วยเรื่องสี/กลิ่น)

แนะนำ

• ถุง: ฟอยล์/บาเรียร์ดี (อายุยาว), หรือ PET/NY/PE
• ซองกันชื้น: 1–2 กรัม/ลิตร (ถุงกลาง–ดี)
• ซองดูดออกซิเจน: 100–300 cc ตามความหวาน/หัวถุง

D) สาหร่ายทอด

ความเสี่ยงหลัก: ไขมันเหม็นหืนไวมาก, ดูดชื้นแล้วความกรอบหาย
แนะนำ

• ถุง: ฟอยล์/อลูมิเนียมบาเรียร์สูง
• ซองกันชื้น: 1–2 กรัม/ลิตร
• ซองดูดออกซิเจน: 100–300 cc ตาม Headspace (มักจำเป็น)

E) ถั่ว/ธัญพืช (อัลมอนด์ ถั่วลิสง เมล็ดทานตะวัน กราโนลา)

ความเสี่ยงหลัก: เหม็นหืน (น้ำมันในเมล็ด), ดูดชื้นแล้วกรอบหาย
แนะนำ

• ถุง: ฟอยล์หรือ PET/NY/PE
• ซองกันชื้น: 1–2 กรัม/ลิตร
• ซองดูดออกซิเจน: 50–300 cc ตามขนาด

F) ผงเครื่องดื่ม/กาแฟ (ดริป/คั่วบด)

ความเสี่ยงหลัก: ดูดชื้นจับตัว, กลิ่นหอมจาง, ออกซิเดชัน
แนะนำ

• ถุง: ฟอยล์/วาล์วกาแฟ, ซองไซส์เล็กบรรจุเดี่ยว
• ซองกันชื้น: 0.5–1 กรัมต่อซองเดี่ยว (ขึ้นกับขนาด)
• ซองดูดออกซิเจน: 20–100 cc (ดริปซองเล็ก ๆ)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย (และวิธีเลี่ยง)

• ใช้ซองกันชื้นขนาดเล็กเกินไป → สินค้านิ่มเร็ว แก้ด้วยการคำนวณใหม่ตามปริมาตรสินค้าและบรรจุภัณฑ์
• ใช้เฉพาะซองกันชื้นกับของทอดมัน → ยังหืน เพราะปัญหาคือ O₂ ควรเสริมซองดูดออกซิเจน
• แพ็กของตอนยังอุ่น/ชื้น → ไอน้ำสะสมในถุง ควรปล่อยเย็น/ลด RH ห้องแพ็ก
• เปิดถุงทิ้งไว้นานก่อนซีล → ความชื้น/ออกซิเจนเข้าถุงมากขึ้น จัดลำดับงานให้ซีลเร็ว
• ถุงรั่ว/ซีลไม่แน่น → ประสิทธิภาพซองลดลง ตรวจสอบรอยซีลและทดสอบสุ่มทุกล็อต
• ใช้ซองไม่ใช่ Food Grade กับอาหาร → เสี่ยงต่อความปลอดภัย เลือกวัสดุ Food Grade และมีเอกสารรับรอง

สรุป

การเลือก ซองกันชื้น และ ซองดูดออกซิเจน (ออกซิเจนแอบซอร์บเบอร์) ให้เหมาะกับสินค้าไม่ได้ยากอย่างที่คิด แค่รู้เป้าหมาย (จะคุม RH หรือ O₂ หรือทั้งคู่), เข้าใจวัสดุถุง และคำนวณเบื้องต้นตามปริมาตรกับ Headspace ก็เริ่มได้ทันที จากนั้นทำการทดสอบจริง ปรับขนาดซองให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของโรงงาน คุณจะได้สินค้าที่ กรอบนาน สดใหม่ ลดกลิ่นหืน และยืดอายุผลิตภัณฑ์ได้อย่างคุ้มค่า ควบคู่กับการลดเคลมจากลูกค้าและเพิ่มความน่าเชื่อถือของแบรนด์

ถ้าคุณยังไม่แน่ใจเรื่องขนาด/ชนิดซองสำหรับสินค้าของคุณ เรายินดีให้คำปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย หรือ ขอตัวอย่างสินค้าไปทดลองก่อนสั่งซื้อจริง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
Tel 094-820-5260 | Facebook Go-kyodai | LINEOFFICIAL

Go-kyodai Co., Ltd.